Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

int_ph2

Ευρωεκλογές
Από τον Ιούνιο του 1979, τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκλέγονται με άμεση καθολική ψηφοφορία, κάθε 5 χρόνια, από τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.). Οι ευρωεκλογές οργανώνονται στο ίδιο σύντομο χρονικό διάστημα σε όλα τα Κράτη-μέλη της Ε.Ε., έτσι ώστε η προεκλογική συζήτηση να διεξάγεται σε, κατά το δυνατόν, κοινό χρονικό πλαίσιο.
Κάθε χώρα επιλέγει το δικό της εκλογικό σύστημα στις ευρωεκλογές. Ωστόσο, η συντριπτική πλειοψηφία των Κρατών-μελών έχει υιοθετήσει το αναλογικό σύστημα εκλογής, με τη μορφή λίστας υποψηφίων ευρωβουλευτών, η οποία προτείνεται από κάθε εθνικό κόμμα. Με το σύστημα αυτό η εκλογή επικεντρώνεται περισσότερο στο πρόγραμμα και λιγότερο στα πρόσωπα.
Κάθε ευρωπαίος πολίτης έχει δικαίωμα να συμμετάσχει στις ευρωεκλογές, όχι μόνο στη χώρα καταγωγής του αλλά και σε οποιοδήποτε άλλο Κράτος-μέλος της Ε.Ε. διαμένει (κριτήριο υπηκοότητας ή διαμονής). Για παράδειγμα, ένας πολίτης κυπριακής υπηκοότητας, ο οποίος εργάζεται ή σπουδάζει στην Ελλάδα, δικαιούται να ψηφίσει είτε στην Κύπρο, είτε στην Ελλάδα. Με την ίδια λογική, το ψηφοδέλτιο ενός κυπριακού κόμματος μπορεί να περιλαμβάνει υποψήφιο ευρωβουλευτή ελληνικής ή άλλης ευρωπαϊκής υπηκοότητας.

Ευρωεκλογές 2014
Η παρούσα ευρωβουλή εξελέγη από την εκλογική διαδικασία που έλαβε χώρα σε όλα τα Κράτη-μέλη της Ε.Ε. από τις 22 έως τις 25 Μαΐου 2014, όπου και αναδείχτηκαν 751 ευρωβουλευτές, οι οποίοι εκπροσωπούν τα 503,7 εκατομμύρια πολιτών της Ε.Ε.. Ο αριθμός των εδρών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ανά Κράτος-μέλος είναι αντίστοιχος με τον πληθυσμό του κάθε κράτους. Οι Ευρωεκλογές του 2014 στην Κύπρο διεξήχθησαν την Κυριακή 25 Μαΐου 2014. Το εκλογικό σύστημα ήταν η απλή αναλογική και χρησιμοποιήθηκε η διαδικασία επιλογής βουλευτών με λίστα. Η Κύπρος είχε το δικαίωμα εκλογής έξι ευρωβουλευτών. Οι εκλογές χαρακτηρίστηκαν από τα πρωτοφανή ποσοστά αποχής για τα εκλογικά δεδομένα της Κύπρου ενώ για πρώτη φορά είχαν δικαίωμα στο εκλέγειν όσο και στο εκλέγεσθαι και Τουρκοκύπριοι ψηφοφόροι. Ο Δημοκρατικός Συναγερμός, ο οποίος αναδείχθηκε νικητής των εκλογών εξέλεξε δύο ευρωβουλευτές, όσους και το ΑΚΕΛ ενώ από έναν εξέλεξε το ΔΗΚΟ και ησυμμαχία ΕΔΕΚ- Οικολόγων.

Ευρωπαϊκές Ομάδες
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απαρτίζεται από 13 πολιτικά κόμματα, τα οποία συγκροτούν 7 κοινοβουλευτικές ομάδες που είναι πολυεθνικές. Αυτές διακρίνονται με βάση την πολιτική τους ατζέντα σε επίπεδο Ε.Ε. και όχι με βάση επιμέρους πολιτικά συμφέροντα των Κρατών-μελών. Με τον τρόπο αυτό, πραγματώνεται ο στόχος των ευρωπαϊκών συνθηκών, σύμφωνα με τον οποίο «τα πολιτικά κόμματα συμβάλλουν στη διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής συνείδησης».
Στη σημερινή Ευρωβουλή, η Κοινοβουλευτική Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιαvoδημoκράτες) (EPP) είναι η μεγαλύτερη πολιτική ομάδα με 221 έδρες, ενώ ακολουθεί η Προοδευτική Συμμαχία των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (S&D) με 191 έδρες, οι Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές (ECR) με 70 έδρες, η Συμμαχία Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη (ALDE) με 67 έδρες, Συνομοσπονδιακή Ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Αριστερά των Πρασίνων των Βορείων Χωρών (GUE/NGL) με 52 έδρες, οι Πράσινοι – Ευρωπαϊκή Ελέυθερη Συμμαχία (Greens) με 50 έδρες, η Ομάδα Ευρώπη της Ελευθερίας και της Άμεσης Δημοκρατίας με 48 έδρες 52 μη εγγεγραμμένοι ευρωβουλευτές, εκτός ευρωκοινοβουελτικών ομάδων.
Η πολιτική αντιστοίχηση των Κύπριων ευρωβουλευτών με τα κόμματα και τις ευρωομάδες, έχει ως εξής: Η Κύπρος μετρά δύο ευρωβουλευτέςστην Κοινοβουλευτική Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιαvoδημoκράτες-EPP) προερχόμενους από τον ΔΗΣΥ, δύο στην Ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Αριστερά των Πρασίνων των Βορείων Χωρών (GUE/NGL) προερχόμενους από το ΑΚΕΛ και δύο στηνΠροοδευτική Συμμαχία των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (S&D) προερχόμενους από το ΔΗΚΟ και την ΕΔΕΚ.

Αρμοδιότητες
1. Νομοθετεί από κοινού με το Συμβούλιο υπουργών της Ε.Ε.
Η νομοθετική εξουσία ασκείται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Υπουργών της Ε.Ε. ισότιμα. Πρόκειται για τη διαδικασία συναπόφασης, η οποία από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισσαβόνας (01.12.2009) μετονομάζεται σε «συνήθη νομοθετική διαδικασία». Η διαδικασία αυτή ακολουθείται πλέον στη συντριπτική πλειοψηφία των τομέων πολιτικής της Ε.Ε. όπως η κοινή αγορά, η γεωργία, το περιβάλλον, η προστασία των καταναλωτών, οι συγκοινωνίες, η διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων και η αντιμετώπιση σοβαρών διασυνοριακών εγκλημάτων (εμπόριο ναρκωτικών και το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος κ.α.).
Το σύνολο αυτών των πολιτικών της Ε.Ε. ασκείται με την ψήφιση νομικών πράξεων, οι οποίες αντανακλούν πολιτικές αποφάσεις. Τέτοιες πράξεις δεσμευτικού χαρακτήρα για τα Κράτη-μέλη είναι οι Κανονισμοί, οι Οδηγίες και οι Αποφάσεις. Και οι τρεις αυτές κατηγορίες πράξεων είναι το αποτέλεσμα συναπόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβούλίου με το αρμόδιο κάθε φορά Συμβούλιο Υπουργών.

Παράδειγμα: έστω ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να υιοθετηθεί Κανονισμός ο οποίος προβλέπει την επιδότηση συγκεκριμένων αγροτικών προϊόντων για τα Κράτη-μέλη της Μεσογείου. Προκειμένου ο κανονισμός αυτός να τεθεί σε ισχύ, πρέπει να ψηφιστεί τόσο από το Συμβούλιο Υπουργών γεωργίας των Κρατών-μελών όσο και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Όμως, ενώ τα μέλη του Συμβουλίου Υπουργών εκπροσωπούν τα συμφέροντα των κυβερνήσεών τους, οι ευρωβουλευτές ψηφίζουν στο όνομα και προς το συμφέρον, του συνόλου των ευρωπαίων πολιτών.
Επομένως, το δίκαιο της Ε.Ε. προκύπτει, κατά κανόνα, από διαδικασία απόφασης στην οποία συμμετέχει ισότιμα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εκπροσωπώντας τους ευρωπαίους πολίτες. Οι Κανονισμοί, οι Οδηγίες και οι Αποφάσεις, είναι δεσμευτικά για τα Κράτη-μέλη και ανώτερα της εθνικής νομοθεσίας.

2. Συμμετέχει στην κατάρτιση του προϋπολογισμού της Ε.Ε. και τον ψηφίζει
Με την θέση σε ισχύ της συνθήκης της Λισσαβόνας (01/12/2009), ενδυναμώνεται ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη διαδικασία ψήφισης του προϋπολογισμού της Ε.Ε.. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταρτίζει σχέδιο προϋπολογισμού επί του οποίου συναποφασίζουν με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Υπουργών. Έχει καταργηθεί, δηλαδή, η παλιότερη δυνατότητα ψήφισης του προϋπολογισμού με τελική απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών, παρά τις όποιες αντιρρήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

3. Ελέγχει πολιτικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ασκεί πολιτικό έλεγχο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο πολιτικός αυτός έλεγχος παρουσιάζει δύο βασικές λειτουργίες: η πρώτη είναι προληπτική, ενώ η δεύτερη κατασταλτική.

Προληπτική λειτουργία: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιλέγει τον πρόεδρό της από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των αρχηγών Κρατών-μελών και κυβερνήσεων. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλείται, στη συνέχεια, να επικυρώσει με ψήφο απόλυτης πλειοψηφίας την επιλογή αυτή. Στην πράξη, ο τελικός διορισμός του Προέδρου της Επιτροπής καθίσταται αντικείμενο συναπόφασης των ευρωβουλευτών και των εκπροσώπων των Κρατών-μελών.

Κατασταλτική λειτουργία: Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να εξαναγκάσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε παραίτηση με τη διαδικασία πρότασης μομφής. Αν συγκεντρωθούν τα 2/3 των ψήφων που αντιστοιχούν τουλάχιστον στην αυξημένη πλειοψηφία των ευρωβουλευτών, τότε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παραιτείται.

Για να ενημερώνεστε τακτικά για την πορεία του κοινοβουλευτικού έργου, σας προτρέπουμε να επισκέπτεστε την επίσημη ιστοσελίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο http://www.europarl.cy/

Share on: